Biała kamienna wieża na szczycie Wielkiej Sowy to jeden z najbardziej rozpoznawalnych punktów w Górach Sowich. Z wysokości 25 metrów rozpościera się widok na niemal całe Sudety – od Karkonoszy ze Śnieżką, przez Góry Stołowe, aż po Masyw Śnieżnika i Jesioniki. W dobrej widoczności można dostrzec nawet wieżowiec Sky Tower we Wrocławiu.
Sama wędrówka z Przełęczy Sokolej to niecała godzina marszu czerwonym szlakiem, co czyni to miejsce jednym z najłatwiej dostępnych szczytów Korony Gór Polski.
- zapierające dech w piersiach widoki
- historia wieży Bismarcka
- łatwy dostęp z Przełęczy Sokolej
- idealne miejsce na zdjęcia
- bezpłatny wstęp po renowacji
Wieża Bismarcka z 1906 roku – historia budowli
Obecna wieża powstała w 1906 roku, zastępując wcześniejszą drewnianą konstrukcję z 1886 roku. Wybudowano ją z inicjatywy Richarda Tamma, a podczas uroczystego otwarcia w maju 1906 roku nadano jej imię Ottona von Bismarcka. To jedna z siedmiu wież Bismarcka, które powstały w Górach Sowich przed II wojną światową – i jedna z nielicznych w Polsce udostępnionych obecnie turystom.
Wieża ma charakterystyczny kształt przypominający nieco latarnię morską – szersza u podstawy, zwęża się ku górze. Zbudowano ją z betonu cementowego, choć w trakcie budowy zrezygnowano z niektórych kosztownych elementów przewidzianych w projekcie, między innymi z grubszych murów i drugiej klatki schodowej. Dzięki temu konstrukcja zyskała smuklejszy wygląd.
Na terenie Polski, Niemiec, Czech, Austrii, a nawet Tanzanii i Kamerunu powstało łącznie 240 wież Bismarcka. Do dziś przetrwało 174 z nich, a tylko 17 znajduje się w granicach Polski.
Po 1945 roku wieża otrzymała nowe patronaty – generała Władysława Sikorskiego oraz Mieczysława Orłowicza, nestora polskiej turystyki. Przeszła kilka remontów, w tym gruntowny w 2006 roku z okazji stulecia. Ostatnia renowacja zakończyła się niedawno, a od tego czasu wstęp na wieżę jest bezpłatny.
Co zobaczysz ze szczytu Wielkiej Sowy
Wejście na wieżę zaczyna się od zewnętrznych schodów okalających budowlę. Prowadzą one do wnętrza, gdzie kolejne stopnie wiodą na wewnętrzną kondygnację widokową z 14 oknami. Stamtąd jeszcze 21 stopni dzieli od górnego tarasu widokowego.
Panorama jest naprawdę rozległa. Na północy wyraźnie widać Karkonosze z charakterystyczną kopułą Śnieżki, na południu Masyw Śnieżnika i Jesioniki, na zachodzie Góry Stołowe z Broumowskimi Ścianami. Bliżej rozciągają się Góry Wałbrzyskie i Kamienne, Wzgórza Włodzickie i tajemnicza Ślęża górująca nad Kotliną Dzierżoniowską. W dole widać trójmiasto Dzierżoniowa, Pieszyc i Bielawy.
Warto wejść na wieżę, bo szlaki w Górach Sowich są mocno zalesione i to właśnie z tego punktu można naprawdę docenić rozległość sudeckiego krajobrazu.
Szlak z Przełęczy Sokolej – najkrótszy dostęp
Najpopularniejsza trasa na Wielką Sowę prowadzi z Przełęczy Sokolej i jest oznaczona kolorem czerwonym. To zaledwie 3 kilometry w jedną stronę, które można pokonać w godzinę, choć sprawni turyści robią to w 50 minut. Podejście wynosi około 300 metrów, więc nie jest to szczególnie wymagająca wyprawa.
Szlak zaczyna się od betonowych płyt prowadzących stromo w górę do Schroniska Orzeł położonego pod Sokolnicą. Stamtąd trasa wiedzie leśną ścieżką, mijając po drodze obelisk poświęcony Karlowi Wiesenowi – oddanemu miłośnikowi Gór Sowich. Kolejny punkt to Schronisko Sowa, a dalej już tylko kamienista ścieżka prowadząca wprost pod białą wieżę.
Trasa nie jest technicznie trudna, dlatego często wybierają ją rodziny z dziećmi. Trzeba tylko pamiętać o wygodnych butach trekkingowych, bo miejscami ścieżka jest kamienista z wystającymi korzeniami.
Szczyt z infrastrukturą – nie tylko wieża
Na szczycie Wielkiej Sowy panuje spory ruch, zwłaszcza w weekendy i wakacje. Leśna polana wokół wieży jest dość chaotycznie zagospodarowana – stoją tu dwie wiaty, zadaszone paleniska, ławki, rzeźby drewnianych sów i muflona, kapliczka wybudowana w 2015 roku oraz wieża przekaźnikowa. Działa też sezonowy bufet z przekąskami.
Można legalnie rozpalić ognisko – drewno i rozpałkę można kupić na miejscu za około 20 złotych, choć warto zabrać własne zapasy jeśli planujesz grillowanie. To popularne miejsce na krótki odpoczynek przed dalszą wędrówką lub zejściem.
Wielka Sowa znajduje się na 15. pozycji na liście Korony Gór Polski. Miłośnicy zbierania pieczątek znajdą ją w skrzynce przy rzeźbie sów lub w pomieszczeniu opiekuna wieży u podstawy budowli.
Jeśli szukasz spokoju, najlepiej wybrać się tutaj wczesnym rankiem – wraz ze wschodem słońca szczyt jest praktycznie pusty. W ciągu dnia, szczególnie w sezonie, bywa naprawdę tłumnie.
Dla kogo jest Wielka Sowa
To miejsce dla praktycznie każdego. Krótki szlak i niewielkie przewyższenie sprawiają, że szczyt jest dostępny dla rodzin z dziećmi (nawet tych mniejszych), seniorów i osób rozpoczynających przygodę z górami. Zbieracze Korony Gór Polski traktują Wielką Sowę jako jeden z łatwiejszych punktów do zaliczenia.
Miłośnicy historii docenią wieżę Bismarcka i jej ponad stuletnie dzieje. Fani widoków znajdą tu rozległą panoramę Sudetów bez konieczności męczącej wspinaczki. A ci, którzy lubią łączyć wędrówki z odpoczynkiem przy ognisku, mają gotową infrastrukturę na szczycie.
Wielka Sowa sprawdzi się jako cel jednodniowej wycieczki z okolic Wrocławia, Wałbrzycha czy Kłodzka. Można też połączyć ją z innymi atrakcjami Gór Sowich – podziemnymi trasami w Walimiu czy innymi szczytami pasma.
Praktyczne informacje – dojazd, parking, godziny otwarcia
Dojazd: Najwygodniejsza baza wypadowa to miejscowość Sokolec i Przełęcz Sokola. Z Wrocławia czy Wałbrzycha dojeżdża się tam w około godzinę. Nawigację warto ustawić na Przełęcz Sokolej lub bezpośrednio na parking w Sokolcu-Rzeczce.
Parking: Do dyspozycji jest kilka opcji. Niewielki bezpłatny parking gminny Sokolec-Rzeczka (GPS: 50.661169, 16.467142) ma zaledwie kilka miejsc i szybko się zapełnia. Alternatywą są płatne parkingi na Przełęczy Sokolej – koszt to około 5-8 złotych za dzień. Można też podjechać wyżej, pod Schronisko Orzeł, co skraca wędrówkę o około 15-20 minut.
Wstęp na wieżę: Obecnie bezpłatny. Wcześniej bilety kosztowały 6 złotych normalny i 3 złote ulgowy, ale po ostatnim remoncie zrezygnowano z opłat.
Godziny otwarcia wieży: W sezonie (maj-październik) wieża jest czynna codziennie, poza sezonem zazwyczaj tylko w weekendy. Dokładne godziny otwarcia warto sprawdzić na bieżąco na stronie Facebook „Wielka Sowa” lub na stronie gminy Pieszyce, która jest właścicielem i zarządcą obiektu. Wieża nie jest dostępna całą dobę – ma wyznaczone godziny otwarcia.
Ile czasu zarezerwować: Sam szlak z Przełęczy Sokolej to około godziny w górę i tyle samo w dół. Dodaj czas na wejście na wieżę, podziwianie widoków i ewentualny odpoczynek na szczycie – łącznie warto zaplanować 3-4 godziny na całą wycieczkę.