Pod starówką Kłodzka ciągnie się kilkaset metrów podziemnych korytarzy, które mieszkańcy drążyli przez wieki. Służyły jako piwnice na żywność i słynne kłodzkie piwo, magazyny dla kupców, a w razie ataku wroga – jako schronienie. Dziś można przejść tą trasą samodzielnie, oglądając scenki z życia dawnego miasta i poznając jego mroczniejsze oblicze.
To nie jest typowa podziemna trasa. Nie zobaczysz tu naturalnych formacji skalnych czy stalaktytów – to dzieło ludzkich rąk, stworzone z potrzeby przetrwania i prowadzenia interesów w ciasnych warunkach średniowiecznego miasta.
- unikalne
- historyczne korytarze
- interaktywne scenki z życia
- efekty dźwiękowe w tle
- fascynujące legendy o katach
- jedyna taka trasa w Polsce
Historia kłodzkich podziemi – od piwnic do trasy turystycznej
Mieszkańcy zaczęli kopać te tunele już w XIII wieku. Kłodzko było wtedy małym miastem otoczonym murami obronnymi, więc miejsca brakowało. Skoro nie można było rozbudowywać się na boki, zaczęto kopać w dół.
Pierwotnie chodziło o praktyczne cele – potrzebne były piwnice do przechowywania wina, żywności i piwa. Komory sięgały nawet 30 metrów w głąb ziemi, gdzie panowała niska temperatura przez cały rok. Dzięki temu produkty zachowywały świeżość znacznie dłużej niż w zwykłych spiżarniach. Kłodzkie piwo, które leżakowało w tych piwnicach, zyskało sławę nie tylko w okolicy, ale też wzdłuż całego Bursztynowego Szlaku.
Z czasem podziemia zyskały dodatkowe znaczenie. Podczas licznych wojen, które przetaczały się przez Śląsk, mieszkańcy chronili się w podziemnych komorach przed ostrzałem i pożarami. Niektóre tunele łączyły domy z ratuszem czy kościołem, tworząc sieć komunikacyjną na wypadek oblężenia.
W średniowiecznym Kłodzku funkcjonowało kilkanaście studni czerpalnych, w tym najgłębsza – Piekarska – miała około 60 metrów głębokości. Według legendy w 1806 roku doszło do jej zatrucia, co pokazuje jak ważne były studnie dla bezpieczeństwa miasta.
W latach 50. XX wieku okazało się, że część starówki jest zagrożona zawaleniem właśnie przez te podziemia. Musiano wyburzyć kilka budynków przy północnej pierzei rynku, a pozostałe tunele zabezpieczono. To właśnie wtedy specjaliści odkryli, że można utworzyć ciągłą trasę turystyczną. Prace trwały 10 lat, a w grudniu 1976 roku podziemia udostępniono zwiedzającym.
Co zobaczysz podczas zwiedzania
Trasa ma około 600 metrów długości i wiedzie pod ulicami starego miasta – od podnóża Twierdzy Kłodzkiej przy ulicy Czeskiej aż do wyjścia koło kościoła Wniebowzięcia NMP przy ulicy Zawiszy Czarnego. Ruch jest jednokierunkowy, więc nie ma ryzyka, że się zgubisz.
Wędrując korytarzami, mijasz scenki z życia dawnych mieszkańców. Ustawiono tu manekiny w strojach epoki, które pokazują codzienność mieszczan – handel, prace rzemieślnicze, życie w karczmie. Całość dopełniają efekty dźwiękowe – gwar jarmarku, muzyka mieszczańska, czasem odgłosy bitwy. Dzieci zwykle zachwycają się animowanymi szczurami, które reagują na ruch zwiedzających.
Niemałą część ekspozycji poświęcono kłodzkim katom. Nie każde miasto w średniowieczu mogło sobie pozwolić na własnego kata, ale Kłodzko miało – i to takiego, którego wypożyczano do innych miejscowości. Jeden z nich, Krzysztof Kuhn, wystawił nawet swojej zmarłej żonie pomnik w pobliskim Otmuchowie, co pokazuje że kaci nie byli tylko bezimiennymi wykonawcami wyroków.
W korytarzach zobaczysz:
- Repliki narzędzi tortur – kajdany, dyby, miniatury gilotyn
- Stare beczki po piwie kłodzkim
- Studnię
- Piec chlebowy
- Topór katowski
- Ekspozycje multimedialne z lektorem opowiadającym o życiu miasta
Zwiedzanie trwa około 30 minut. To akurat tyle, żeby zapoznać się z historią, ale nie za długo jak na dzieci, które mogą się nudzić w ciemnych korytarzach.
Dla kogo jest ta atrakcja
Podziemna trasa sprawdzi się przede wszystkim u rodzin z dziećmi w wieku szkolnym. Młodsze pociechy mogą się przestraszyć mrocznej atmosfery i wątków związanych z katami, choć animowane szczury zwykle działają na ich korzyść. Starsze dzieci z kolei docenią multimedialną oprawę i możliwość zobaczenia czegoś innego niż kolejne muzeum z gablotami.
Miłośnicy historii znajdą tu ciekawą ilustrację życia średniowiecznego miasta, choć nie należy oczekiwać głębokiej analizy czy obszernych opisów. To bardziej doświadczenie atmosfery niż lekcja historii.
Ważna uwaga – trasa nie jest dostępna dla wózków, ani dziecięcych, ani inwalidzkich. Podziemia kryją liczne schody, pochylnie i nierówne nawierzchnie. Osoby z problemami z poruszaniem się mogą mieć trudności.
Kłodzko posiadało przywilej karania śmiercią, o czym świadczyła stała szubienica w mieście. Egzekucje publiczne wykonywano tu od średniowiecza aż do XIX wieku.
Praktyczne informacje o zwiedzaniu
Wejście do podziemi znajduje się w pawilonie przy ulicy Czeskiej, u podnóża Twierdzy Kłodzkiej. W tym samym budynku mieści się informacja turystyczna, gdzie można dopytać o szczegóły. Wyjście jest po drugiej stronie – przy ulicy Zawiszy Czarnego, więc warto to uwzględnić planując spacer po mieście.
Zwiedzanie odbywa się samodzielnie, bez przewodnika. Ekspozycje mają opisy, a multimedia same się włączają gdy przechodzisz obok. Dla niektórych to zaleta – można iść we własnym tempie, dla innych minus – brak żywego opowiadacza, który odpowiedziałby na pytania.
Godziny otwarcia i ceny biletów
Podziemia są czynne przez cały rok, ale godziny otwarcia zależą od sezonu:
Od listopada do marca:
Poniedziałek – niedziela: 9:00 – 17:00
Ostatnie wejście: 16:30
Przerwa w zwiedzaniu: 13:00 – 13:15
Od kwietnia do października:
Poniedziałek – niedziela: 9:00 – 18:00
Ostatnie wejście: 17:30
Przerwa w zwiedzaniu: 13:00 – 13:15
Ceny biletów:
Bilet ulgowy – 14 zł
(Aktualne ceny biletów normalnych warto sprawdzić na stronie www.podziemia.klodzko.pl)
Jeśli planujesz przyjść z grupą, lepiej zarezerwować wcześniej. Można to zrobić telefonicznie pod numerem 74 873 64 77 lub 519 409 181, albo mailowo: [email protected]
Jak dojechać i gdzie zostawić samochód
Pawilon wejściowy znajduje się przy ulicy Czeskiej w Kłodzku, tuż przy Twierdzy. Jeśli poruszasz się samochodem, najbliższe miejsca parkingowe znajdziesz w centrum miasta – warto wybrać płatny parking przy rynku i stamtąd przejść pieszo. To zaledwie kilka minut spaceru przez starówkę.
Dojazd komunikacją publiczną też nie stanowi problemu – dworzec autobusowy i kolejowy w Kłodzku znajdują się w odległości około 10-15 minut spacerem od wejścia do podziemi.
Ile czasu zarezerwować na wizytę
Same podziemia zwiedzisz w pół godziny, ale warto dodać jeszcze czas na spacer po kłodzkiej starówce. Rynek z charakterystycznym ratuszem, gotycki most z figurami świętych, Twierdza Kłodzka – to wszystko znajduje się w pobliżu i tworzy sensowną całość na kilka godzin zwiedzania.
Jeśli wybierasz się z dziećmi, możesz połączyć podziemia z wizytą w Twierdzy – tam też są podziemne korytarze, ale o zupełnie innym charakterze, militarnym. Razem dają ciekawy obraz tego, jak różnie wykorzystywano przestrzeń pod ziemią.
W podziemiach można zobaczyć stare studnie, które były pilnie strzeżone zwłaszcza w czasach wojennych. Prywatne studnie odgradzano płotami, żeby ograniczyć dostęp postronnym osobom.
Podziemna Trasa Turystyczna w Kłodzku nie jest największą tego typu atrakcją w Polsce, ale ma swój klimat. Połączenie autentycznych średniowiecznych korytarzy z multimedialną oprawą działa całkiem dobrze, a dla dzieci to często ciekawsze przeżycie niż kolejne muzeum. Warto wziąć pod uwagę, że część ekspozycji koncentruje się na mroczniejszych aspektach historii – katach, torturach, egzekucjach – więc z najmłodszymi dziećmi lepiej przemyśleć tę wizytę dwa razy.
Kontakt:
Telefon: 74 873 64 77, 519 409 181
E-mail: [email protected]
Strona: www.podziemia.klodzko.pl
Adres: ul. Czeska, 57-300 Kłodzko