Manufaktura szkła Barbara

W Polanicy-Zdroju, przy głównej alei Wojska Polskiego, działa manufaktura szkła, która ma niewiele wspólnego z muzealną witryną. Tutaj szkło powstaje na żywo, w temperaturze ponad tysiąca stopni, a hutnicy formują rozgrzaną masę w kolorowe dzieła artystyczne. To jedyne miejsce na całej Ziemi Kłodzkiej, gdzie można zobaczyć tradycyjne szklarstwo w akcji.

Manufaktura Barbara nawiązuje do historii huty, która działała w tym samym budynku przez ponad 60 lat. Pierwotnie produkowała butelki do polanickiej wody mineralnej, później przekształciła się w hutę szkła artystycznego. Po likwidacji w 2018 roku obiekt odrodził się w czerwcu 2024 jako manufaktura otwarta dla zwiedzających.

Historia huty nad Bystrzycą Dusznicką

Huta Barbara powstała w 1956 roku z inicjatywy Jana Myczki. Budynek stanął na miejscu dawnego zakładu produkcji miazgi drzewnej i zakładu kąpieli igliwiowych, tuż nad brzegiem Bystrzycy Dusznickiej. Początkowo jej zadaniem było wyłącznie zaopatrywanie uzdrowiska w szklane butelki o pojemności 0,33 litra – te charakterystyczne, w które pakowano wodę mineralną z polanickich źródeł.

W 1974 roku nastąpił przełom. Hutę przejęła Huta Szkła „Sudety” ze Szczytnej i po gruntownej przebudowie uruchomiła produkcję artystyczną. Od tego momentu powstawały tu wazony, dzbanuszki do wody mineralnej i inne ozdobne przedmioty. Huta działała nieprzerwanie do 1992 roku jako zakład państwowy, potem została sprywatyzowana i kontynuowała produkcję aż do 2018 roku.

Z hutą Barbara związanych było wielu znanych artystów szklarzy: Ludwik Ferenc, Zbigniew Horbowy, Wojciech Jodłowski, Kazimierz Krawczyk, Danuta Pałka-Szyszka, Lucyna Pijaczewska czy Czesław Zuber. Ich prace trafiały do kolekcji w całej Polsce.

Szklarstwo w Sudetach ma ponad tysiącletnią tradycję. Już w średniowieczu w pobliskich lasach funkcjonowały prymitywne huty wykorzystujące lokalne surowce – piasek kwarcowy, popiół drzewny i drewno jako opał.

Pokaz formowania szkła – serce manufaktury

Największą atrakcją są pokazy szklarskie odbywające się na żywo. Hutnik wydobywa z rozgrzanego pieca masę szklaną za pomocą piszczla – długiej metalowej rurki. Materiał jest płynny, gorący, zmienia kształt pod wpływem grawitacji i precyzyjnych ruchów rzemieślnika.

W ciągu kilkunastu minut na oczach widzów powstaje figurka, kieliszek, wazon czy ozdoba. Proces wymaga ogromnej wprawy – szkło trzeba utrzymywać w ciągłym ruchu, kontrolować temperaturę, nadawać kształt w odpowiednim momencie. Jeden błąd i trzeba zaczynać od nowa.

Pokazy trwają 15-20 minut i odbywają się codziennie od 9:15 do 16:30 z przerwą hutniczą między 12:00 a 12:30. Zwiedzający stoją za przeszklonymi przegrodami, które zapewniają bezpieczeństwo, ale jednocześnie pozwalają podejść naprawdę blisko. Czuć ciepło bijące od pieca, słychać brzęk narzędzi, widać precyzję każdego ruchu.

Przewodnik opowiada o technikach szklarskich, historii huty i tradycjach regionu. Można zadawać pytania, fotografować, obserwować detale. Atmosfera jest kameralna – grupy nie są duże, więc każdy ma dobry widok.

Warsztaty zdobienia szkła dla dzieci i dorosłych

Poza pokazami manufaktura prowadzi warsztaty zdobienia szkła. Uczestnicy dostają gotowe szklane formy – kieliszki, talerze, ozdoby – oraz farby, pędzelki i szablony. Zadanie polega na ozdobieniu przedmiotu według własnego pomysłu.

Nie trzeba mieć talentu plastycznego. Szablony pomagają stworzyć ładny wzór nawet osobom, które nigdy nie malowały. Dzieci świetnie się przy tym bawią, a dorośli odkrywają w sobie twórczą żyłkę. Każda praca jest inna, każda staje się unikalną pamiątką z Polanicy.

Warsztaty można zarezerwować telefonicznie lub mailowo. Trwają około godziny, prowadzą je doświadczeni instruktorzy. To dobra opcja na deszczowy dzień w górach albo po południu, gdy dzieci potrzebują czegoś innego niż kolejny spacer.

Sklep firmowy z wyrobami manufaktury

Na koniec warto zajrzeć do sklepu firmowego. To nie typowa galeria z pamiątkami – wszystko co tu jest, powstało na miejscu lub zostało starannie wybrane. Kolorowe wazony, kieliszki, figurki, ozdoby świąteczne, biżuteria. Każdy przedmiot ma w sobie coś z ręcznej roboty, widać niepowtarzalność form i barw.

Ceny są różne – od małych ozdób za kilkadziesiąt złotych po większe dzieła artystyczne. Wszystko zależy od rozmiaru, stopnia skomplikowania i czasu pracy hutnika. Sklep otwarty jest codziennie, można wpaść nawet bez zwiedzania manufaktury.

Manufaktura Barbara kontynuuje tradycję produkcji szkła w miejscu, gdzie przez dekady powstawały tysiące butelek do wody mineralnej i artystycznych wyrobów. Budynek nad Bystrzycą Dusznicką znów żyje sztuką szkła.

Dla kogo to miejsce?

Manufaktura sprawdzi się jako atrakcja dla rodzin z dziećmi w każdym wieku. Maluchy fascynują się gorącym szkłem i precyzją hutnika, starsze dzieci chętnie biorą udział w warsztatach. Rodzice doceniają bezpieczeństwo – przeszklone przegrody, wyraźnie wyznaczone strefy, obecność przewodnika.

To także dobry punkt programu dla par i grup znajomych. Pokaz szklarski to coś innego niż standardowe zwiedzanie muzeum. Widać autentyczne rzemiosło, żywy proces twórczy, efekt pracy ludzkiej ręki. Miłośnicy designu i rękodzieła znajdą tu inspirację, a osoby zainteresowane historią regionu poznają fragment lokalnego dziedzictwa.

Seniorzy również chętnie odwiedzają manufakturę. Dla wielu to powrót do czasów, gdy w Polanicy działała pełnowymiarowa huta. Niektórzy pamiętają charakterystyczne butelki do wody mineralnej produkowane właśnie tutaj.

Praktyczne informacje – ceny, godziny, dojazd

Manufaktura Szkła Barbara znajduje się przy alei Wojska Polskiego 58A w Polanicy-Zdroju, tuż przy głównej trasie wjazdowej do miasta. Obiekt ma własny parking, więc dojazd samochodem nie stanowi problemu. Dla pieszych to kilka minut spaceru od centrum uzdrowiska.

Godziny otwarcia: codziennie od 9:15 do 16:30, w tym w weekendy i święta. Przerwa hutnicza przypada między 12:00 a 12:30. Pokazy szklarskie trwają 15-20 minut i odbywają się regularnie w ciągu dnia. Sklep firmowy otwarty codziennie.

Ceny: aktualne ceny biletów wstępu oraz warsztatów najlepiej sprawdzić na stronie internetowej manufaktury lub zapytać telefonicznie. Rezerwacji można dokonać dzwoniąc pod numer +48 74 646 01 00 lub wysyłając wiadomość na adres [email protected].

Ile czasu zarezerwować: samo zwiedzanie z pokazem zajmuje około 30-40 minut. Jeśli planujecie warsztaty, doliczyć trzeba kolejną godzinę. Wizyta w sklepie to dodatkowe 15-30 minut, w zależności od zainteresowania wyrobami.

W pobliżu manufaktury znajdują się inne atrakcje Polanicy-Zdroju – deptak spacerowy z pijalnią wód, Park Zdrojowy, wejście do Piekielnej Doliny. Można połączyć wizytę w manufakturze z dalszym zwiedzaniem okolicy.